Gitara klasyczna dla bystrzaków - Jon Chappel, Mark Phillips
Kup ebooka
39.00 zł
«
»
Reflow text when sidebars are open.
W tym rozdziale:
gra na pojedynczej strunie tworzenie melodii za pomocą dwóch lub trzech strun tworzenie muzyki za pomocą wszystkich sześciu strun ćwiczenie utworów z wykorzystaniem wszystkich sześciu strunKażda podróż zaczyna się od pojedynczego kroku i każda melodia zaczyna się od pojedynczej nuty. Różnica polega na tym, że melodie powstają do końca właśnie w ten sposób - stają się zbiorami pojedynczych dźwięków, granych jeden po drugim. Staraj się podchodzić do każdej melodii jako do jednego dźwięku następującego po poprzednim, a będziesz w stanie odtwarzać najwspanialsze melodie świata, począwszy od menuetów Bacha, a skończywszy na epickim temacie z IX Symfonii Beethovena. W tym rozdziale nauczysz się zatem gry pojedynczych dźwięków naraz.
W tym rozdziale skupimy się na melodiach budowanych w oparciu o pierwsze cztery progi gitary. Umiejętność zagrania podstawowych nut na niższych progach pozwoli Ci rozpoznać wysokości dźwięków oraz rytm na pięciolinii i przenieść je na podstrunnicę. A po podwyższeniu i obniżeniu nut będziesz w stanie zagrać na czterech pierwszych progach podstrunnicy wszystkie możliwe dźwięki, od niskiego E po wysokie G? (znane również jako A?), umieszczone powyżej pięciolinii.
Jeśli zastosujesz się do postawy ciała i ułożenia dłoni, które przedstawiliśmy w rozdziale 2., zauważysz, że zagranie muzyki zawartej w tym rozdziale przyjdzie Ci całkiem łatwo i naturalnie.
W przypadku pierwszych czterech progów gitary najlepiej wykorzystać 1. palec (wskazujący) dla dźwięków na 1. progu, 2. palec dla dźwięków na 2. progu, 3. palec dla dźwięków na 3. progu i 4. palec dla dźwięków na 4. progu (więcej informacji na temat ułożenia palców znajdziesz we wstępie do książki oraz w rozdziale 3.). Innymi słowy, numer progu odpowiada numerowi palca lewej ręki. W ten sposób łatwo zagrać dźwięki na niskich progach, gdyż na przykład "1" oznacza zarówno numer palca, jak i najniższego progu. Sytuacja ta ulegnie naturalnie zmianie, kiedy zaczniesz poruszać się w górę gryfu, ale na początku ta zależność może okazać się przydatna.
Podstawowe nuty oznacza się za pomocą "gołych" pierwszych siedmiu liter alfabetu: A, B, C, D, E, F oraz G. To one odpowiadają białym klawiszom na fortepianie (na którym pojawiają się siedem razy, w siedmiu różnych oktawach, wraz z kilkoma "luźnymi" klawiszami). Dźwięki podwyższone i obniżone za pomocą krzyżyków i bemoli (którym odpowiadają czarne klawisze fortepianu) stanowią coś "w pół drogi" pomiędzy nutami podstawowymi. Przyjrzyjmy się zatem, jak grać zarówno dźwięki podstawowe, jak i te obniżone i podwyższone.
Kiedy zaczniesz już grać prawdziwe utwory, zauważysz, że kciuk prawej dłoni służy głównie do grania dźwięków przypadających na 6. i 5. strunę, podczas gdy pozostałe palce skupione są na 3., 2. oraz 1. strunie. Z kolei 4. struna to swego rodzaju szara strefa, jeśli chodzi o palce - można grać na niej zarówno z wykorzystaniem kciuka, jak i innych palców, zależnie od kontekstu. Mimo to nie istnieje żadna pisana reguła, która stwierdzałaby, że niskie struny należy uderzać kciukiem, a wyższe palcami - po prostu kciuk naturalnie układa się nad tymi strunami. Zresztą już w rozdziale 6. przekonasz się, że na wszystkich sześciu strunach można grać pozostałymi palcami. W rozdziale tym nauczymy Cię skali.
Rysunek 4.1 przedstawia zapis nutowy podstawowych nut na niższych progach gitary, włączając w to puste struny. Niektóre z nich będziesz uderzać kciukiem, a inne pozostałymi palcami prawej ręki, a wszystkie prezentowane tu nuty możesz zagrać przy użyciu różnych ustawień palców. Umieszczona poniżej tabulatura to dowód na to, że w ćwiczeniu tym nie będziesz musiał przekraczać 3. progu (i pamiętaj, że tabulatura pokazuje numer progu, a nie palca).
Rysunek 4.1. Podstawowe nuty na niższych progach gitary
Na rysunku 4.2 przedstawiamy podstawowe nuty oraz wszystkie dźwięki pomiędzy nimi, tutaj zapisane jako nuty podwyższone. Pamiętaj jednak, że każda nuta podwyższona za pomocą krzyżyka posiada również swój obniżony odpowiednik (na przykład F? to to samo, co G?; więcej na ten temat znajdziesz w rozdziale 3.).
Kiedy mówimy, abyś "zagrał coś palcami", mamy na myśli palce prawej dłoni, pomijając tym samym kciuk prawej dłoni - nie żebyśmy mieli coś przeciwko kciukom. (Prawdę mówiąc, bez przeciwstawnych kciuków nie dałoby się grać na gitarze!). Zajmijmy się zatem tematem wykorzystania palców do zagrania na trzech najwyższych strunach.
Rysunek 4.2. Wszystkie nuty przypadające na pierwsze cztery progi gitary
Pierwsza struna to na początek całkiem niezłe miejsce, jako że jest struną zewnętrzną, dzięki czemu łatwiej będzie Ci ją wyodrębnić spośród pozostałych. Zaczniemy od podstawowych nut, które przypadają na pierwsze cztery progi gitary na tej strunie, czyli E (pusta), F (1. próg) oraz G (3. próg).
W gitarze klasycznej w celu łatwiejszego i bardziej wydajnego wykonania danej partii musisz korzystać jednocześnie z kilku palców (nie da się zagrać szybkich dźwięków tylko za pomocą jednego palca). W ćwiczeniu przedstawionym na rysunku 4.3 zacznij od palca wskazującego i środkowego, zmieniając je jeden za drugim zgodnie ze schematem i-m-i-m. Wykorzystaj technikę tirando, o której pisaliśmy w rozdziale 2. Powtarzaj całość tak długo, aż uda Ci się wydobyć z gitary stały rytm, żebyś czuł się komfortowo, grając poszczególne dźwięki jednocześnie z nagraniem dołączonym do książki. Zauważ też, że powyżej pięciolinii, tuż nad pierwszym taktem, zamieszczamy diagram przedstawiający podstrunnicę, aby przypomnieć Ci, gdzie pojawiają się kolejne dźwięki.
Zwróć uwagę na termin sim. umieszczony tuż nad drugim taktem. To skrót od słowa simile, który informuje Cię, abyś kontynuował w podobny sposób - czyli w tym przypadku nadal naprzemiennie uderzając struny dwoma palcami.
Nawet jeśli wydaje Ci się, że dane ćwiczenie zagrałeś poprawnie, najlepiej odwołać się do nagrań dołączonych do książki i sprawdzić zamieszczone w nich wykonanie. Zwróć uwagę, że ścieżka poprzedzona jest odliczaniem ("kliknięciami" perkusji przed pierwszymi dźwiękami nagrania; więcej informacji na temat tego, jak korzystać z nagrań, znajdziesz w dodatku B), które pomoże Ci ustalić tempo gry, jeszcze zanim pojawi się gitara. Wsłuchaj się zatem w to odliczanie i na jego podstawie określ stały rytm gry. I jeszcze jedno - czy Twoje uderzenia prawej dłoni są tak samo równe i zdecydowane jak te na nagraniu? Sprawdź jeszcze raz i upewnij się, czy rytm, jaki wydobywasz z instrumentu, jest stabilny i czy wszystkie dźwięki czysto i głośno wybrzmiewają.
Rysunek 4.4 przedstawia pasaż, w którym wykorzystane zostały podwyższone i obniżone nuty przypadające na pierwszą strunę. Najpierw zagraj całość powoli i powtarzaj tak długo, aż zagrasz te dźwięki równie pewnie i zdecydowanie, co w przypadku podstawowych nut.
Rysunek 4.3. Granie ćwierćnut i pauz na pierwszej strunie
Rysunek 4.4. Nuty podstawowe, podwyższone i obniżone na pierwszych czterech progach 1. struny
A teraz spróbuj wykonać ćwiczenie z rysunku 4.5. Mamy w nim do czynienia z przemieszanymi połączeniami ćwierćnut i ósemek. Pamiętaj, że na jedno uderzenie metronomu przypadają dwie ósemki, czyli tempo jest dwa razy szybsze od tempa ćwierćnut. (Więcej informacji na temat długości trwania nut znajdziesz w rozdziale 3.).
Dopilnuj, aby szereg kostek u podstawy palców lewej dłoni znajdował się w pozycji prostopadłej do podstrunnicy. Lewą dłoń zakrzyw nieco do środka, tak aby 4. palec znalazł się blisko podstrunnicy, mniej więcej w tej samej odległości co palec 1.
Kiedy już porządnie poćwiczysz z 1. struną, spróbuj zagrać trzy podstawowe nuty na 2. strunie: B (pusta), C (1. próg) oraz D (3. próg) (rysunek 4.6). Zostajemy przy rytmie ćwierćnut i ósemek, ale dorzuciliśmy kilka kropek i łuków, abyś zachował czujność.
Rysunek 4.5. Ćwierćnuty i ósemki na 1. strunie
Rysunek 4.6. Ćwierćnuty, ósemki i inne rytmy na 2. strunie
Ćwiczenie z rysunku 4.7 zawiera już wszystkie dźwięki dostępne w obrębie pierwszych czterech progów 2. struny - podstawowe B, C i D oraz podwyższone lub obniżone dźwięki pomiędzy nimi - C?/D? i D?/E?.
Rysunek 4.7. Granie dźwięków na niższych progach 2. struny
Skoro już wiesz, jak grać dźwięki na pierwszych dwóch strunach, do repertuaru dołożymy jeszcze nuty ze struny 3. (rysunek 4.8). Znajdują się na niej tylko dwie nuty podstawowe: G (pusta) oraz A (2. próg). Dźwięk A możesz chwycić, używając 2. palca lewej dłoni. Podkręćmy też nieco tempo i obok ósemek wykorzystajmy jeszcze szybciej biegnące szesnastki.
Rysunek 4.8. Szesnastki i ósemki na 3. Strunie
Przy jakimkolwiek zadanym lub stałym tempie szesnastki gra się dwa razy szybciej niż ósemki. Żebyś zatem nie musiał na siłę próbować zagrać czegoś, co przekracza możliwości Twoich palców (lub umysłu), ćwiczenia, w których pojawią się szesnastki, staraj się grać w stosunkowo wolnym tempie - przynajmniej dopóki wciąż uczysz się poszczególnych rytmów.
Dźwięki pośrednie znajdujące się na 3. strunie to G?/A? (1. próg, chwytany 1. palcem) oraz A?/B? (3. próg, chwytany 3. palcem). Zwróć uwagę, że dźwięk chwytany 4. palcem na 3. strunie to B - podstawowa nuta o tej samej wysokości, co pusta 2. struna. Oznacza to, że jeśli w zapisie zauważysz B (trzecia linia na pięciolinii), dźwięk ten możesz zagrać zarówno na pustej 2. strunie, jak i na 4. progu 3. struny. W ćwiczeniu z rysunku 4.9 zagraj go jednak na 4. progu 3. struny, żebyś mógł także wykorzystać 4. palec lewej dłoni.
Rysunek 4.9. Granie nut na 3. strunie, z dźwiękiem B włącznie
Pamiętaj - liczby na tabulaturze odnoszą się do numerów progów, ale kiedy w grę wchodzą tylko cztery pierwsze progi, cyfry te dotyczą również kolejnych numerów palców. Kiedy więc będziesz uczył się rozkładu dźwięków na podstrunnicy i próbował pogodzić ze sobą czytanie zapisu oraz konieczność przyłożenia palca do odpowiedniej struny i progu, pociesz się, że zawsze możesz wykorzystać tabulaturę jako przypomnienie ułożenia palców (pomimo że cyfry znajdujące się na niej tak naprawdę dotyczą progów). Idąc w ten sposób "na skróty", być może nie zniechęcisz się tak szybko do nauki czytania zapisu nutowego. I jeszcze jedna sprawa - pamiętaj, że na podstawie tabulatury możesz rozwiać swoje wątpliwości co do tego, w jakim miejscu zagrać dźwięk, który pojawia się w dwóch miejscach na podstrunnicy.
Kciuk prawej dłoni różni się od pozostałych palców tym, że uderza struny pod innym kątem. Ponadto kciuk odgrywa inną rolę w muzyce i służy głównie do grania linii basu, a nie poszczególnych dźwięków melodii, co należy do prawego palca wskazującego, środkowego i serdecznego. Dlatego też kciukiem zajmujemy się osobno. Dajemy kciukowi jego własną muzykę i własny zestaw strun, dzięki czemu możemy skupić się na sprawach związanych tylko z tym palcem.
Tak samo jak w przypadku grania dźwięków pozostałymi palcami, również naukę operowania kciukiem zaczniemy od gry na pojedynczej, zewnętrznej strunie. W przypadku kciuka istnieje możliwość zastosowania zarówno techniki tirando, jak i apoyando, ale gra kciukiem przy użyciu tej drugiej opcji należy raczej do rzadkości w stylu gitary klasycznej, więc w zamieszczonych na kolejnych stronach ćwiczeniach wykorzystaj do partii kciuka technikę tirando.
Kciuk często gra nuty basowe, które z reguły płyną nieco wolniej niż nuty wiolinowe - czyli te wyższe, które zazwyczaj przejmują melodię - dlatego też w tym duchu zaczynamy od całych nut, półnut i ćwierćnut na najbardziej basowej z wszystkich strun - czyli 6. Zwróć także uwagę na użycie kropek i łuków, a jeśli zajdzie taka potrzeba, wróć do rozdziału 3., z którego dowiesz się, co oznaczają te symbole.
Zagraj za pomocą kciuka trzy najniższe nuty podstawowe na gitarze: E, F oraz G, tak jak na rysunku 4.10.
Rysunek 4.10. Granie dźwięków E, F i G na 6. strunie przy użyciu kciuka
Dźwięki E, F i G mają te same oznaczenia, co nuty, które grałeś palcami na 1. strunie (począwszy od ćwiczenia pokazanego na rysunku 4.2), ale te grane kciukiem na 6. strunie są o dwie oktawy niższe.
Struna 6. to niska struna E. Jej dźwięk oraz oznaczenie literowe są takie same, jak w przypadku 1. struny, czyli wysokiego E (tyle że to dźwięk o dwie oktawy niższy), toteż identycznie będą rozkładały się nuty pośrednie: F?/G? oraz G?/A? znajdą się odpowiednio na 2. i 4. progu i chwycisz je za pomocą tych samych palców (rysunek 4.11).
Rysunek 4.11. Granie nut na 6. strunie
Ćwiczenie z rysunku 4.12 przedstawia trzy podstawowe nuty na 5. strunie: A, B oraz C. Dopilnuj, aby podczas gry uderzać tę strunę czysto, bez zahaczania o którąś z przyległych strun, 6. lub 4.
Jako że nuty podstawowe przypadają odpowiednio na pustą strunę, 2. próg i 3. próg, nuty podwyższone i obniżone - A?/B? oraz C?/D? - znajdą się na progu 1. oraz 4. i będziesz je chwytać palcami o tych samych numerach (rysunek 4.13).
Rysunek 4.12. Granie dźwięków A, B i C na 5. strunie za pomocą kciuka
Rysunek 4.13. Granie nut na 5. strunie
Omawianie dolnych strun kończymy grą kciukiem na 4. strunie. Rysunek 4.14 przedstawia dźwięki D, E oraz F grane w kilku różnych rytmach: jako półnuty, ćwierćnuty i ósemki. Jeśli uznasz, że to zbyt łatwe, spróbuj zagrać te dźwięki tylko przy użyciu pozostałych palców (nie kciuka) i zauważ przy tym, że być może będziesz musiał lekko podnieść dłoń (w stronę sufitu) w celu zachowania prawidłowego kąta uderzania strun. Może okazać się to przydatne w sytuacjach, w których kciuk będzie zajęty grą linii basu na 6. lub 5. strunie, a melodia główna przypadnie na 4. strunę - wtedy zagranie tych dźwięków będzie należało właśnie do palców prawej ręki.
Tym razem zagraj poszczególne dźwięki (zarówno nuty podstawowe, jak i podwyższone i obniżone) palcami prawej ręki, zgodnie z oznaczeniami na notacji, a następnie kciukiem (4. struna to swego rodzaju strefa sporna dla kciuka i palców prawej ręki). Ćwiczenie z rysunku 4.15 wprowadza dźwięki D?/E? i F?/G?, chwytane odpowiednio 1. i 4. palcem.
Na kolejnych stronach spróbujemy połączyć Twoje umiejętności gry na trzech najwyższych strunach osobno i zagramy na nich jednocześnie. Jeśli nauczysz się, jak grać na kilku strunach równocześnie, zwiększy się ilość dźwięków, które będziesz w stanie zagrać w jednym pasażu, ale przy tym pojawi się konieczność naprzemiennego używania strun, przemieszczania dłoni w poprzek gryfu oraz zwiększenia aktywności lewej ręki w celu uchwycenia niżej i wyżej położonych progów.
Rysunek 4.14. Granie dźwięków D, E i F na 4. strunie przy użyciu kciuka
Rysunek 4.15. Nuty na 4. strunie
Umiejętność zagrania melodii rozpisanej na kilka strun oznacza jednocześnie konieczność płynnego przejścia pomiędzy poszczególnymi strunami. Innymi słowy, musisz być w stanie zagrać dwie nuty na dwóch różnych strunach z jednakową łatwością i płynnością, jak gdyby znajdowały się na tej samej strunie - pomimo że naprzemienne uderzanie strun jest nieco trudniejsze.
Zagrywka tego typu nie tylko nie powinna sprawiać trudności Tobie jako wykonawcy, ale także nie powinna zostać zauważona przez Twojego odbiorcę. Melodia musi zatem płynąć w tak równym tempie i z tak podobną ekspresją, aby maskowała fakt, iż właśnie zagrałeś na innej strunie.
Na rysunku 4.16 przedstawiamy melodię graną na dwóch - 1. oraz 2. - strunach przy użyciu ćwierć- i półnut. Ćwiczenie to wykonaj, korzystając z techniki tirando, zgodnie z oznaczeniami palców na notacji, a następnie zmień kolejność uderzania, zaczynając od palca m zamiast od i.
Kiedy już nauczysz się z łatwością przemieniać struny, bez jakichkolwiek przerw pomiędzy kolejnymi dźwiękami i z zachowaniem płynności, spróbuj zagrać ćwiczenie przedstawione na rysunku 4.17. Musisz rozpocząć je od pustej 3. struny, przejść aż do wysokiego G na 1. strunie, a następnie powrócić do punktu wyjścia. W ten sposób zagrasz melodię opartą na pierwszych trzech strunach gitary.
Rysunek 4.16. Granie na dwóch strunach
Rysunek 4.17. Melodia na trzech górnych strunach
W rozdziale 2. poznałeś już, jak działa technika apoyando, więc najwyższy czas, aby wiedzę tę wykorzystać praktycznie do zagrania melodii na pierwszych trzech strunach. Pamiętaj, że technikę apoyando stosujemy w stylu gitary klasycznej w celu nadania strunom bardziej zdecydowanej wibracji, która z kolei przekłada się na poziom głośności danej melodii - szczególnej efektywności możemy spodziewać się w przypadku wolniejszych pasaży.
Dopilnuj, aby te same płynne przejścia pomiędzy strunami, jakie starałeś się osiągnąć w przypadku techniki tirando we wcześniejszych ćwiczeniach, były obecne także w trakcie grania melodii z rysunku 4.18. Technika apoyando wymaga nieco większego wysiłku i zaangażowania, ponieważ palce prawej dłoni muszą oprzeć się na niższych strunach, a nie po prostu zawisnąć w powietrzu w oczekiwaniu na kolejne uderzenie. Mimo to warto włożyć w wykonanie tego typu zagrywki nieco więcej energii - choćby ze względu na bogactwo brzmienia, jakie w ten sposób wniesiemy do utworu!
Rysunek 4.18. Melodia grana na pierwszych trzech strunach przy użyciu techniki apoyando
Aby usłyszeć efekt, jaki daje ta technika, poświęć chwilę na dokładne przesłuchanie tej ścieżki. Spróbuj zagrać całość, najpierw stosując technikę tirando, a następnie apoyando, po czym porównaj różnice w brzmieniu obu wersji.
Skoro już potrafisz zagrać pojedyncze dźwięki na strunach basowych, jesteś gotów, aby spróbować zmierzyć się z pasażami, których dźwięki przypadają na trzy najniższe struny. Jako że do zagrania wszystkich dźwięków na tych strunach będzie potrzebny Ci tylko kciuk, nie będziesz musiał zwracać uwagi na oznaczenia palców prawej ręki, tak jak w przypadku zwykłych melodii, co nieco ułatwi Ci pracę. Wiąże się to jednak z pewnymi niedogodnościami - czasami kciuk faktycznie będzie musiał dwoić się i troić, aby poprawnie zagrać niektóre szybsze nuty, takie jak ósemki. Tym razem bowiem nie będziesz mógł podzielić obowiązków pomiędzy jego sąsiadów, w przeciwieństwie do pasaży granych przy użyciu pozostałych palców. Aby jednak Twój kciuk całkowicie nie zwariował, w kolejnych dwóch ćwiczeniach staraj się utrzymać stosunkowo rozsądne tempo. I jak zawsze najpierw posłuchaj nagrania, choćby po to, aby wsłuchać się w polecaną przez nas prędkość wykonania danego ćwiczenia lub utworu.
Na rysunku 4.19 przedstawiono pasaż składający się z dźwięków basowych granych na trzech niższych strunach i przebiegający dźwięk po dźwięku (bez omijania czegokolwiek), czyli od litery do litery (A, B, C i tak dalej). Najpierw zagraj całość powoli, upewniając się przy tym, czy następujące po sobie nuty brzmią na różnych strunach tak samo równo i płynnie, jak gdyby były grane na tej samej strunie.
Rysunek 4.19. Gra "dźwięk po dźwięku" na trzech niższych strunach
Linia basu - którą w przypadku gitary klasycznej prawie zawsze gra się za pomocą kciuka - rzadko odgrywa rolę melodii, toteż jej odegranie często polega na ominięciu niektórych nut, a nie na zagraniu całego pasażu "dźwięk po dźwięku". W ćwiczeniu przedstawionym na rysunku 4.20 gra kciukiem przebiega głównie w oparciu o interwały, w skład których wchodzą przede wszystkim pominięcia, a nie kolejne dźwięki - w ten sposób przygotujesz się do gry mniej uporządkowanych partii basowych.
Dochodzimy do punktu, który stanowi swego rodzaju kamień milowy w Twojej przygodzie z gitarą klasyczną - to właśnie tutaj zaczniesz grać na wszystkich sześciu strunach swojego instrumentu. Oznacza to, że każdy rozpisany na nuty pasaż wykorzystujący dźwięki od niskiego E (trzy linie dodane i jedno pole poniżej pięciolinii) do G? powyżej pięciolinii, z jakim się spotkasz, będzie pożywką dla rozwijania Twojej umiejętności czytania nut. Aby jednak ten zbiór nut był łatwiej przyswajalny, podzielimy go na dwie części, dzięki czemu najpierw zagrasz wszystkie dźwięki tylko za pomocą palców prawej dłoni, a dopiero później podzielisz obowiązki pomiędzy palce i kciuk.
Rysunek 4.20. Linia basu składająca się głównie z pominięć dźwięków
Podczas wykonywania większości utworów w celu wydobycia z gitary kolejnych dźwięków będziesz korzystać zarówno z kciuka, jak i z pozostałych palców. Gitarzyści muszą też jednak wiedzieć, jak grać na wszystkich strunach tylko za pomocą palców. Przyjrzyjmy się zatem, jak to zrobić, szczególnie, że umiejętność ta przyda Ci się już w rozdziałach 6. i 11., gdzie będziemy omawiać skale.
Na rysunku 4.21 prezentujemy pasaż, który można zagrać, łącząc kciuk i pozostałe palce (kciuka używając do uderzania niskich dźwięków), ale chcielibyśmy, abyś wykonał go tylko za pomocą palców.
Rysunek 4.21. Granie melodii na sześciu strunach tylko z wykorzystaniem palców prawej dłoni
Cała prawa dłoń oraz ramię muszą przesunąć się w kierunku 6. struny - w stronę prawego barku - dzięki czemu gra palcami na dolnych strunach nie będzie sprawiać Ci dyskomfortu. Pomimo zmiany ustawienia dłoni dopilnuj, aby pomiędzy strunami i palcami został zachowany odpowiedni kąt (jeśli zajdzie taka potrzeba, wróć do rysunku 2.6 w rozdziale 2.).
Podczas nauki gry z wykorzystaniem wszystkich sześciu strun będzie przyświecać nam jeden cel - doprowadzenie do pełnej współpracy pomiędzy kciukiem i pozostałymi palcami, które stanowią dwa osobne mechanizmy produkujące dźwięk.
Kciuk oraz pozostałe palce muszą działać wspólnie jako spójna, skoordynowana jednostka wydobywająca muzykę z gitary - spróbuj zatem wykonać ćwiczenie, w którym dźwięki przekazywane są z palca na palec, tak jak pałeczka w biegu sztafetowym. Fragment ten znajdziesz na rysunku 4.22 - stanowi go zbiór dźwięków gitary zagrany od dołu do góry w różnych rytmach. Spróbuj odtworzyć ten wschodzący i opadający pasaż powoli, zwracając szczególną uwagę na przejście pomiędzy 4. i 3. struną, gdzie przeskoczysz z kciuka na pozostałe palce prawej dłoni. Pamiętaj też, że zmiana ta powinna pozostać niezauważalna (lub prawie niezauważalna) dla Twojego odbiorcy.
Rysunek 4.22. Melodia oparta na całej gamie niższych progów
Dopilnuj, aby zagrać całość płynnie (nie przyspieszaj ani nie zwalniaj tempa) i z określoną dynamiką (głośnością) dźwięków, także w trakcie przeskakiwania z kciuka na pozostałe palce. To właśnie rytm i dynamika będą podstawowymi elementami, na które należy zwracać baczną uwagę w celu osiągnięcia płynnego przejścia pomiędzy strunami.
Rysunek 4.23 przedstawia melodię przebiegającą tam i z powrotem "meandrami", a nie w jednym głównym kierunku, jak miało to miejsce w poprzednim ćwiczeniu. Zwróć szczególną uwagę na to, co dzieje się pomiędzy 4. i 3. struną - fragment ten specjalnie rozpisaliśmy w ten sposób, abyś mógł przyzwyczaić się do przechodzenia z palców na kciuk.
Rysunek 4.23. "Meandrująca" melodia na wszystkich sześciu strunach
Już za chwilę będziesz miał okazję wykorzystać swoje umiejętności gry na dolnych progach - wykonasz bowiem trzy całe utwory, korzystając przy tym ze wszystkich sześciu strun i wydobywając z instrumentu całą gamę podstawowych, podwyższonych i obniżonych nut. Nie ma się jednak czego obawiać: całość nie powinna sprawić Ci problemu, gdyż utwory te rozpisaliśmy tak, abyś zagrał tylko ich melodie. Innymi słowy, nie przejmuj się na razie graniem kilku dźwięków jednocześnie. (Na to przyjdzie czas, począwszy już od rozdziału 7.).
W celu zagrania tych melodii wykorzystaj zarówno kciuk, jak i pozostałe palce. Utwory rozpisaliśmy tak, abyś nie musiał zbyt szybko zmieniać palców, toteż płynne przeskakiwanie pomiędzy kciukiem i pozostałymi palcami (i z powrotem) nie powinno okazać się szczególnie trudne. Wystarczy, że zapoznasz się z oznaczeniami palców prawej dłoni. Co więcej, melodie te są dość znane, więc w odnalezieniu właściwego dźwięku pomoże Ci nie tylko Twój wzrok, ale również słuch.
Jeśli w którymkolwiek momencie będziesz mieć wątpliwości, czy właściwie odczytałeś wysokość dźwięku ze standardowej notacji muzycznej, zawsze możesz rzucić okiem na tabulaturę i na jej podstawie sprawdzić, czy wybrałeś właściwą strunę i próg. No i oczywiście zachęcamy Cię do korzystania z nagrań, szczególnie jeśli chodzi o weryfikację rytmu, tempa i płynności.
Oto garść przydatnych informacji na temat każdego z utworów:
Motyw z Haydna: Ta melodia autorstwa klasycznego kompozytora Franza Josepha Haydna obecnie funkcjonuje jako hymn państwowy Niemiec. Jest w niej coś majestatycznego i powinna być grana dość powoli i okazale. W poniższej aranżacji występuje sporo pustych strun, więc nie powinna być zbyt trudna dla palców lewej dłoni. Turkey in the Straw: Kolejny utwór to amerykańska piosenka folkowa zatytułowana Turkey in the Straw w tonacji E. W tonacji tej występują cztery nuty podwyższone, co oznaczono za pomocą znaków przykluczowych. Dopilnuj zatem, aby wszystkie dźwięki F, C, G oraz D zagrać o jeden próg wyżej, niż gdyby występowały w swojej podstawowej postaci. To przy okazji dobre ćwiczenie rozciągające dla palców Twojej lewej dłoni, jako że często będziesz korzystać z 1. i 4. palca. Co więcej, będziesz mógł poćwiczyć czytanie i granie szesnastek. Scarborough Fair: Tym razem zmieniamy tonację na f-moll, czyli tonację obniżoną, składającą się z czterech nut obniżonych (B?, E?, A? oraz D?). Przedstawiony utwór to melodia z Scarborough Fair - zapadającej na długo w pamięć piosenki, której korzeni można doszukiwać się już w średniowieczu, a spopularyzowanej głównie przez duet Simon & Garfunkel w latach 60. poprzedniego stulecia. W naszej aranżacji melodia ta rozpoczyna się nisko, ale w 11. takcie przeskakuje o oktawę wyżej, dzięki czemu będziesz miał okazję zagrać te obniżone nuty na wszystkich strunach.